De uitvinder van de natuur – Andrea Wulf
1800-1914 , Geschiedenis / augustus 12, 2017

De naam Alexander von Humboldt zei me eigenlijk niet zoveel. Een Duitse geleerde, er was een universiteit naar hem genoemd. En er was ook iets met een broer. Dat was ongeveer wat ik over hem wist voor ik aan het boek De uitvinder van de natuur begon. En dat was een ontdekking! Humboldt was een geleerde van een bijzonder slag. Hij was ontdekkingsreiziger, denker, inspirator van Darwin en van de ecologische gedachte. Hij was bevriend met Goethe en de Zuid-Amerikaanse vrijheidsstrijder Simon Bolivar. Ook was hij een fel tegenstander van de slavernij. En dat hield hij niet verborgen, ook niet tegen slavenhouders, zoals de Amerikaanse president Jefferson. Blauwheid Zijn inzichten over de natuur ontleende hij voor een groot deel aan een reis die hij tussen 1799 en 1804 in de Amerika’s maakte. Hij verzamelde planten, stenen en dieren, mat het magnetisme van de aarde, hoogtes en zelfs de blauwheid van de hemel met een cyanometer. Hij bevoer eindeloos lange woeste rivieren (in een zinnetje staat: Ze roeiden twee maanden tegen de stroom in), doorkruiste woestijnen en beklom bergen. Op tamelijk hoge leeftijd maakte hij nog een reis door Rusland en Siberië. Hij had wel meer lange reizen willen maken, maar…

The Imperial Cruise – James Bradley
1800-1914 / december 26, 2012

Korte inhoud: De schrijver neemt een cruise van de Amerikaanse minister van Oorlog en de eigenzinnige dochter Alice van president Theodore Roosevelt in 1905 als kapstok voor een boek over de Amerikaanse buitenlandse politiek ten opzichte van Oost-Azië. Het is een vernietigend portret van Roosevelt die geïnspireerd werd door zijn opvattingen over het 'Arische ras' dat steeds verder naar het westen oprukt. Azië is na het veroveren van Amerika de logische nieuwe grens. Japan werd als 'ere-Ariër' bevoordeeld, en daarmee zette Amerika Japan op het pad naar de verovering van grote delen van Azië. Stelling van het boek: De Amerikaanse buitenlandse politiek ten opzichte van Azië werd begin vorige eeuw geïnspireerd door racistische opvattingen. De bron van de Tweede Wereldoorlog in Azië werd geslagen door Theodore Roosevelt die Japan op het imperialistische pad zette. Stijl: Kleurrijk, soms wat overdreven, emotioneel. Waardering: Geschikt voor: Studenten van de Amerikaanse buitenlandse politiek en Oost-Azië.

Zo ver de wereld strekt – Wim van den Doel
1800-1914 / juli 22, 2011

Kolonialisme was best nuttig. Het hielp landen om modern te worden. Dat is, heel in het kort, de boodschap van het boek van hoogleraar algemene geschiedenis Wim van den Doel over de activiteiten van Nederland overzee sinds 1800. Deze opvatting wordt vervolgens wel met veel kanttekeningen gebracht. Het resultaat is een zeer genuanceerd overzichtswerk van tweehonderd jaar Nederlandse activiteiten, waaronder, maar niet beperkt tot, ontwikkelingssamenwerking, vredesmissies, oorlogen, investeringen, uitbuiting en onderzoek. Het zijn boeiende gebeurtenissen, maar ze komen in dit werk niet tot leven, maar worden in een vrij simplistisch wereldbeeld geperst. En dat is jammer.

De kleine keizer – Martin Bril
1500-1800 , 1800-1914 , Geschiedenis / augustus 7, 2008

In iedere psychiatrische kliniek zit wel iemand die denkt dat hij het is. Imiteren is eenvoudig, steek je rechterhand onder je jas op borsthoogte. En bijna alles over zijn verleden is bekend. Columnist Martin Bril heeft zijn passie voor Napoleon Bonaparte vastgelegd in een vermakelijk boekje. De carrière, de paarden, de veldtochten en slagvelden komen allebei voorbij. En zeker de vrouwen krijgen volop aandacht. Dit is het tegendeel van gortdroge geschiedenis, het zijn vooral persoonlijke bevindingen die op een mooie manier zijn opgeschreven, afgewisseld met beschrijvingen van historische gebeurtenissen.

Earthly Powers, Michael Burleigh
1800-1914 / juni 24, 2007

  Interessante, maar niet licht te verteren onderbouwing van de stelling dat ook na de Franse revolutie religie en politiek met elkaar op allerlei manieren in wisselwerking bleven. Een aanval vanuit conservatieve hoek op zowel de utopisten, die met hun politieke religie steeds weer teruggrijpen op christelijke beelden, als op liberalen die religie totaal denken te kunnen uitbannen uit de politiek.