Het Rusland van Poetin is een grote poel van ellende. Er is geen enkele rechtszekerheid. Corruptie heerst. Uitspraken van rechters komen tot stand nadat de magistraten de machthebbers hebben gebeld om te horen wat het vonnis moet zijn. De mannen die de maffia de hand boven het hoofd houden worden baas van de politie. De staat geeft niets om de burgers. Wie zichzelf niet kan redden, zoekt het maar uit.

In dit boek van de journaliste Politkovskaja is amper een lichtstraaltje te ontdekken. Het gijzelingsdrama bij de musical Nord-Ost en de manier waarop er met de doden en de overlevenden werd omgegaan, de oorlogsmisdaden in Tsjetenië, de afbladdering van de marine waar het volledige gezin van de kapitein van een kernonderzeeër wekelijks een paar kilo spliterwten en een paar blikjes haring te eten krijgt, het is allemaal even somber stemmend en uitzichtloos. “Het lijdt geen twijfel dat aan het communisme voor Rusland weinig verloren ging, maar wat we vandaag hebben is nog erger,” is haar verbitterde conclusie.

Als er dan wel een keer een verkrachting en moord verdachte officier wordt berecht, is dat een uitzondering, geen teken waar enige hoop aan ontleend kan worden. Op alle mogelijke manieren wordt de rechtsgang gefrusteerd.
Politkovkaja komt er rond vooruit dat ze een hekel aan Poetin heeft. Niet alleen vanwege de oorlog in Tsjetsjenië, maar ook vanwege 'een zakelijkheid die erger is dan de ergste misdaad, vanwege zijn cynisme, zijn racisme, zijn leugens, vanwege het gas dat hij gebruikte in het Nord-Ost-beleg, vanwege het afslachten van onschuldigen'.  Hier is geen objectieve, naar neutraliteit strevende verslaggever meer aan het woord, dit is een aanklacht, een tirade met een mix aan feiten en emotie. Een beetje gepsycholiseer van haar tegenstander gaat ze niet uit de weg . “Hij heeft de onopvallende persoonlijkheid van een luitenant-kolonel die het nooit tot kolonel heeft geschopt.”

Waarschijnlijk terecht schrijft ze dat het westen Rusland niet van Poetin zal bevrijden. Dat moeten de Russen zelf doen. Die lijken daar weinig aanstalten mee te maken, en oppositie wordt het leven moeilijk gemaakt, hoewel dat politieke aspect in dit boek niet aan de orde komt.
Politovskaja beschrijft hier in groot detail een aantal ontluisterende zaken. Ze is op haar sterkst als ze de personen aan het woord laat die tussen de radaren van de Russissche staat en maffia vermalen raken of daar juist in overleven. Zoals die uitgehongerde kapitein, maar ook een vriendin die het gemaakt heeft in het harde kapitalisme van Moskou, en als zakenvrouw compleet met jonge gigolo door het leven gaat. Of het een compleet en volledig beeld van Poetins Rusland is, is moeilijk vast te stellen.

Op 7 oktober 2006 werd Anna Politkovskaja doodgeschoten.

Waardering:

Anna  Politkovskaja, Poetins Rusland