Koloniale oorlog 1945 – 1949 – René Kok, Erik Somers, Louis Zweers
|
|
|
|
25-12-2009 |
 Zestig jaar na dato is het nog steeds een statement om de gewapende strijd in Indonesië een ‘koloniale oorlog’ te noemen. Maar er is volgens de samenstellers van dit fotoboek geen andere conclusie mogelijk. De verhullende term ‘politionele actie’ voldoet niet.
Deze koloniale oorlog was na de Tweede Wereldoorlog verreweg de grootste militaire inspanning van Nederland. Er waren op een gegeven moment 150.000 mannen onder de wapenen. Dat contraseert nogal met de huidige discussie over het in stand houden van een detachement van misschien tweeduizend militairen in Afghanistan.
Er kwamen bijna zesduizend Nederlandse militairen om, en 100.000 Indonesische strijders. De schattingen over het aantal burgerslachtoffers lopen uiteen van 25.000 tot 100.000.
Dit boek laat de rauwe kant van die oorlog zien.
We zien een militair in een dreigende pose, met een geweer boven zijn hoofd, met voor zich zittend op de grond vastgebonden Indonesiërs. Of er echt wordt geslagen is niet te zien. Elders poseren soldaten quasi-ontspannen met hun gevangenen. Maar er zijn beelden van de spanning als er een kampong wordt binnengetrokken. Ook andere foto’s doen aan Vietnam denken. Een andere foto toont uitgemergelde Hollandse kinderen die de Tweede Wereldoorlog in een interneringskamp hebben overleefd. Ze kregen te maken met de Bersiap, de tijd van troebelen waarin de voormalige kolonisator het doelwit waren van anti-koloniaal geweld. 
In dit boek zijn veel beelden geselecteerd die destijds de militaire censuur niet door kwamen. Foto’s van gevechten, gewonde of gesneuvelde militairen waren taboe. Op een foto van een militair ziekenhuis is te zien hoe door beschadiging van het negatief publicatie van dat beeld onmogelijk was gemaakt. Ook ieder beeld dat de tegenstander machtiger deed toeschijnen was niet toegestaan. Daarmee gaat dit boek net zoveel om de progagandastrijd die onveranderlijk met oorlog samenhangt als over die oorlog zelf.Beelden die wel werden goedgekeurd moesten de indruk geven dat Nederlanders als bevrijders werden binnengehaald en in ‘ons Indië’ orde op zaken kwamen stellen. Daarom is het wel vermakelijk dat de samenstellers het soms zelf ook niet meer weten en in een alinea schrijven over de bezetting én de bevrijding van een stad door de Nederlanders.
Waardering: 
René Kok, Erik Somers, Louis Zweers – Koloniale oorlog 1945-1949 Van Indië naar Indonesië (2009)
 |
