Nieuw-Atlantis – Francis Bacon
Filosofie , Politiek / mei 21, 2018

Een schip raakt van koers in de grote Stille Oceaan, wekenlang. De proviand is op. Het einde lijkt nabij voor de bemanning. Maar dan doemt er land op. Dat blijkt een onbekend eiland te zijn, met een wonderlijk andere samenleving. Dat is het begin van Nieuw-Atlantis, een kort verhaal van de Engelse filosoof Francis Bacon uit 1627. Het is een van de bekendste vroege utopieën, dat vaak in een adem wordt genoemd met Utopia van Thomas Mor...

De universele verklaring van de rechten van de mens
Politiek / mei 16, 2018

Mensenrechten lijken in Nederland iets vanzelfsprekends. Wie is er niet voor? Die vanzelfsprekendheid ontneemt het zicht op een paar lastige kwesties en op de revolutionaire eigenschappen van de rechten van de mens.   Pas zeventig jaar geleden nam de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens aan. Mensenrechten werden hierin internationaal, zelfs universeel, vastgelegd. Eerdere ve...

Enlightenment Now / Verlichting nu – Steven Pinker
Politiek / mei 6, 2018

De doemdenkers hebben ongelijk. Het gaat uitstekend met de wereld en dat komt door de Verlichting. Alle problemen zijn oplosbaar, mits de juiste dosis rede en wetenschap wordt toegepast. Honderden feiten en ontwikkelingen bewijzen dat, van de toename van de levensduur van mensen tot de afname van misdaad. De kans is groot dat deze vooruitgang zich voortzet, al zijn er tal van malloten die zich er tegen verzetten. Dat is de strekking ...

Uit de puinhopen – George Monbiot
Algemeen , Politiek / april 29, 2018

Heel vaak is gezegd dat links een nieuw verhaal moet presenteren om geloofwaardig te worden. De ‘leegte van links’ is al jaren een gevleugeld begrip. Keer op keer gingen linkse politici en publicisten er op in. Maar een links verhaal presenteren met blijvende overtuigingskracht, dat lukte niet echt, gezien de terugkerende klacht. De Britse bioloog en publicist George Monbiot doet een poging in zijn boek Uit de puinhopen de leegte te ...

Heerlijke platte wereld – Tom Zwitser
Filosofie / april 22, 2018

Conservatieve denkers vinden dat het op een gegeven moment mis is gegaan met de wereld. Maar wanneer dat gebeurde, daarover verschillen de meningen. Sommigen leggen de breuk bij de jaren zestig: de hippies ondermijnden autoriteit en hiërarchie met vrije seks en vrouwenemancipatie. Een klassiek aangrijpingspunt voor conservatisme is de Franse revolutie: koning en kerk verloren hun vooraanstaande rollen en soms zelfs hun hoofd. Filosoo...

De soldaat was een dolfijn – Eva Meijer
Dierenrechten , Filosofie / april 5, 2018

Hermien en Zus ontkwamen aan het slachthuis. De twee koeien waren ontsnapt tijdens het transport naar het abattoir. Zus werd snel gevangen, maar Hermien verschool zich in de bossen en werd een nationale bekendheid. Met geld dat de Partij voor de Dieren had opgehaald konden Hermien en Zus naar een rusthuis voor koeien. Het voorval kwam te laat voor het boekje De Soldaat was een dolfijn van Eva Meijer, maar zij had het ongetwijfeld ged...

Rodina – Tussen lethargie en revolutie – Arnout Brouwers
Rusland / april 2, 2018

Vladimir Poetin is in februari 2018 herkozen als president van Rusland en kan nog eens zes jaar aan de macht blijven. Een hele generatie Russen kent alleen hem als leider van het land. En ook voor de buitenwereld is hij bijna een allesbepalende figuur. Maar Rusland is meer dan Poetin. In Rodina wil oud-Volkskrantcorrespondent Arnout Brouwers de vereenzelviging van het land met zijn politieke leider tegengaan. Zijn ambitie is te helpe...

René ten Bos – Het volk in de grot
Filosofie / maart 30, 2018

We leven in tijden van nepnieuws. Waarheid is relatief geworden en doet er niet meer toe. We zijn post-truth. Mensen hebben genoeg van experts. Zo maar wat opmerkingen die je vaak hoort. Maar kloppen die wel? En is het allemaal even erg? Grot Hoe gaat het volk om met waarheid en feiten? Dat is de vraag die filosoof René ten Bos stelt in zijn boek Het volk in de grot. In tijden van nepnieuws is dat een urgente maar ook omstreden vraag...

Megafoonpolitiek – Kaj Leers
Nederland , Politiek / maart 25, 2018

Er is de laatste tijd veel aandacht voor de vraag hoe politieke partijen (maar ook buitenlandse mogendheden en bedrijven) kiezers proberen te beïnvloeden. Dat levert meestal geen fraaie verhalen op: manipulatie met nepnieuws, de al dan niet echte tweestrijd met een tegenstander en het opportunistisch overnemen van andermans politieke ideeën. Deze strategieën en meer komen voorbij in het boek Megafoonpolitiek van Kaj Leers. (disclaime...

Finis Germania – Rolf Peter Sieferle
Geschiedenis , Politiek / maart 4, 2018

Eens in de zoveel tijd hebben Duitsers behoefte aan een boek dat de ondergang aankondigt. Na de Eerste Wereldoorlog was er De ondergang van het avondland van Oswald Spengler. Een paar jaar geleden schreef Thilo Sarrazin dat Duitsland zichzelf afschaft. En nu is er Finis Germania, een kort, merkwaardig en controversieel boek over het einde van Duitsland. Dit  boekje van honderd pagina’s bevat geen lopend betoog. Het is een verzameling...