Vooruitgang – Johan Norberg
Algemeen , Geschiedenis , Toekomst / april 23, 2017

  We leven in de beste van alle werelden, zei de Duitse filosoof Gottfried Leibniz in het begin van de achttiende eeuw. En drie eeuwen later zegt de Zweedse onderzoeker en docent Johan Norberg het hem na. Niet alleen is het nu beter dan het ooit geweest is, er zijn ook ‘10 redenen om naar de toekomst uit te kijken’, zoals de ondertitel van dit boek luidt. Dit is het onbeschaamde verhaal van de vooruitgang, hoe de wereld een betere plaats wordt voor steeds meer mensen. En hoe dat mogelijk is. Vooruitgang is in de visie van Norberg in de eerste plaats verbetering van de leefomstandigheden. En die verbetering is spectaculair snel gegaan, in Europa de afgelopen tweehonderd jaar, in veel andere gebieden zelfs in een nog kortere tijd. We leven langer, zijn schoner, gezonder, gelijker, geletterder en vrijer dan ooit tevoren. En dat met miljarden meer dan een paar eeuwen geleden. Norberg doet alsof dit enorme onthullingen zijn, maar iedereen die een beetje op de hoogte is van mondiale ontwikkelingen weet dat natuurlijk. Een econoom als Robert Gordon schreef bijvoorbeeld over de enorme ontwikkeling in de VS sinds 1850. Voor het stuk over geweld leunt hij sterk op het…

Voorbij Fort Europa & Achterblijven – Twee boeken over migratie
Europa , Politiek / november 5, 2016

Twee boeken over migratie vragen de Europeanen de mensheid als uitgangspunt te nemen. Dat is consequent geredeneerd, maar nu nog een stap te ver. Zonder migratie was de mens niet over de wereldbol uitgezworven, maar in een stukje van Afrika blijven steken. Maar net als andere dieren breidde de mens zijn territorium uit, tot over de hele wereld. Maar de menselijke contacten tussen de continenten raakten verbroken, een situatie die millennia duurde. Pas de westerse expansiedrift en techniek van de afgelopen vijf eeuwen bracht de mensheid bij elkaar in één economisch wereldsysteem. Dat had en heeft vergaande culturele, sociale en politieke implicaties. Een van de gevolgen is dat mensen in een mum van tijd over de wereld kunnen reizen en migreren. Een andere consequentie is de verspreiding van het idee van universele mensenrechten, die in principe gelden voor iedereen, ongeacht ieders geboortegrond. Dat het in de praktijk veel uitmaakt waar je bent geboren, is dagelijks te zien aan de grenzen van de Europese Unie. Mensensmokkelaars doen goede zaken, omdat legale migratie voor grote groepen is uitgesloten. Zelfs mensen die in Europese landen recht op asiel hebben, komen ‘Fort Europa’ amper in zonder hun leven te riskeren. Toen vorig jaar honderdduizenden…

Botsende beschavingen, Samuel Huntington
Algemeen , Politiek / februari 21, 2016

Het is een cliché geworden: de clash of civilizations. Het beeld van botsende beschavingen wordt van stal gehaald als immigranten met een moslim-achtergrond vrouwen aanranden, als Iran en Saoedi-Arabië de confrontatie aangaan, na terroristische aanslagen of als de islam weer eens wordt aangevallen. Het kan gebruikt worden voor iedere malheur waar (aanhangers of leden van) twee religies of culturen op een onaangename manier met elkaar in aanraking komen. Daarmee heeft de term van Samuel Huntington een betekenis gekregen die verder gaat dan hij had bedoeld. The Clash of civilizations and the remaking of world order, dat twintig jaar geleden verscheen, was in eerste instantie een poging om een nieuw raamwerk te bieden voor het begrijpen van de internationale politiek na de Koude Oorlog. Machtsblokken rond één ideologie zouden niet meer de belangrijkste spelers op het globale toneel zijn. De strijd zou voortaan gaan tussen beschavingen. De overzichtelijkheid van de twee blokken zou plaats maken voor een druk bezet podium. Huntington ontwaarde een stuk of acht beschavingen: de westerse, orthodoxe, islamitische, Latijns-Amerikaanse, Chinese, Japanse, hindoeïstische, boeddhistische, Japanse en misschien ook de Afrikaanse. Beschavingen zijn de grootste groep waar mensen een ‘wij-gevoel’ bij hebben, afgezien dan van de mensheid. Iemand kan Jordanees…

Last Utopia – Samuel Moyn
Theorie / mei 10, 2015

Korte inhoud: Mensenrechten zijn niet het logische vervolg op de vrijheidsstrijd van de westerse mens door de eeuwen heen, maar hebben pas recent hun bijna heilige status gekregen. Mensenrechten gaan nu boven de politiek uit, hebben het laatste woord. Maar het is de vraag of dat zo moet blijven. Stelling van het boek: Mensenrechten zijn de laatste utopie. Stijl: Vrij zwaar academisch. Geschikt voor: mensen die zich bezig houden met mensenrechten en daar kritisch naar durven kijken.

Waagstuk Europa – Mathieu Segers
Europa / mei 18, 2014

Korte inhoud: Deze geschiedenis van de Europese integratie na de Tweede Wereldoorlog, met veel aandacht voor Nederland, werkt vooral ontnuchterend. Matthieu Segers wil de illusies rond dit project speelden en spelen opheffen en de kennis over de Europese integratie vergroten. Stelling van het boek: We moeten aanvaarden dat de Europese integratie niet rechtlijnig is en niet rationeel te begrijpen. Maar ook voor Nederland is Europa onmisbaar. Stijl: fraai, scherp, beeldend, analytisch, af en toe retorisch,. Geschikt voor: een redelijk breed in Europa geïnteresseerd publiek.

De kracht van het paradijs – Jonathan Holslag
Na 1945 / april 23, 2014

Korte inhoud: Een scherpe diagnose van de problemen waar Europa mee geconfronteerd wordt, inclusief een uitweg. De Belgische onderzoeker Jonathan Holslag gaat zonder taboes op stap om te beschrijven hoe de zaken ervoor staan en combineert idealisme met realisme. Stelling: Europa kan zich handhaven in de Aziatische eeuw. Stijl: Helder, zakelijk, af en toe een reportage element. Geschikt voor: Iedereen die Europa serieus neemt (en 550 pagina’s wil lezen)

China en Europa – Fokke Obbema
Algemeen / maart 16, 2013

Korte inhoud: Dit boek gaat over China en Europa, zegt de titel, maar het gaat in feite meer over China dan puur over de Chinese-Europese verhouding. Daarbij komen allerlei onderwerpen aan bod, met een nogal zware nadruk op de economie, maar ook cultuur en politiek.. Ook de interne ontwikkelingen in China en de internationale betrekkingen van dat land komen redelijk uitgebreid aan bod. Obbema geeft een zeer genuanceerd beeld van China en de verhouding met de buitenwereld. Stelling van het boek: Het kan best goed komen tussen China en Europa. Stijl: Journalistiek, beetje stijfjes. Geschikt voor: iedereen die bijgepraat wil worden over China.

Aanval op de natiestaat – Thierry Baudet
Europa / januari 23, 2013

Korte inhoud: De natiestaat wordt van buitenaf ondermijnd door supranationale organisaties en van binnenuit door multiculturalisme. De Europese elites hebben bewust de natiestaat verzwakt, en dat is een proces dat gaandeweg verdergaat. De Europese Unie is daarvan het sterkste, maar niet het enige voorbeeld. Stelling van het boek: Alleen in een natiestaat kan democratie bestaan. Stijl: Academisch, maar ook polemisch en kort door de bocht. Waardering: Geschikt voor: Eurofoben, eurosceptici, en eurofielen met dikke huid.

Minotaurus aan banden – Arjan Vliegenthart
Europa / september 17, 2012

Korte inhoud: Kritiek vanuit socialistische hoek op de Europese Unie. Geschreven door SP-senator Arjan Vliegenthart. De achtergrond van het ‘over my dead body’ van Emile Roemer. Het Europese project moet weer een kwestie van samenwerking worden en niet van dwingende afspraken. Stelling van het boek: De Europese samenwerking is gekaapt door het internationale bedrijfsleven en politici die geen oog voor de burgers hadden. Stijl: Pamflet: kort, krachtig en eenzijdig. Geschikt voor: Eurofielen, eurosceptici en van alles daar tussen in.

Van Accra naar Amsterdam – Kees Broere
Algemeen / augustus 22, 2010

De Afrikanen die op wrakke bootjes Europa proberen te bereiken zijn een icoon geworden. Voor de een staan ze voor de arme horden die van de Europese welvaart willen profiteren, voor de ander zijn het de slachtoffers van kolonialisme en discriminatie die hun recht halen. Om te achterhalen wat deze ‘reizigers’ mee maken en wat hen drijft, probeerde Volkskrant-correspondent Kees Broere met fotograaf Sven Torfinn deze tocht zoveel mogelijk te volgen. In zijn boek dat hiervan de weerslag is ontzenuwt Broere een aantal mythen.