When China rules the world -Martin Jacques
Azië / januari 2, 2019

In het najaar van 2018 publiceerde The New York Times een serie artikelen over China onder de kop: The land that failed to fail. Vaak was aangekondigd dat China zou falen; de Communistische Partij zou de macht kwijtraken, de economische groei zou stagneren of grootschalige onrust zou de kop op steken. Maar geen enkele keer was dat gebeurd en China ontwikkelt zich nog steeds met de vaart van een hogesnelheidslijn. De Britse sinoloog Martin Jacques noemt dat ‘mislukkingsscenario’ in zijn boek When China rules the world een van de verkeerde manieren waarmee vanuit het Westen naar China wordt gekeken. Die visie gaat ervan uit dat er maar een manier is waarop landen modern kunnen worden, namelijk de westerse manier. Alle andere manieren zullen vroeg of laat vastlopen. Maar dat klopt niet, stelt Jacques, er zijn vele wegen naar de moderniteit. China toont daarvan de belangrijkste. Eenheid China is anders, anders dan het Westen. Dat is een van de twee centrale boodschappen van Jacques. De andere boodschap is dat China het belangrijkste land ter wereld gaat worden. China is anders door zijn geschiedenis van continuïteit en eenheid. Chinezen zijn geneigd om de oorsprong van China vijfduizend jaar in het verleden te…

Triomf van de angst – Dominique Moïsi
Politiek / november 28, 2018

In de herfst van 2018 twitterde Donald Trump een afbeelding van hemzelf met de tekst ‘Sanctions are coming.’ De verwijzing naar Game of Thrones was voor iedereen duidelijk. Talloze commentatoren en columnisten hadden de serie al gebruikt om met name de werkelijkheid in het Midden-Oosten uit te leggen. Nu verwees de president van het ooit machtigste land ter wereld naar een slogan uit die serie om zijn beleid met betrekking tot Iran bekend te maken. Deze tweet had heel goed een plek kunnen vinden in Triomf van de angst van de Franse politicoloog Domique Moïsi. Dat gaat over, zoals de ondertitel zegt, De geopolitiek van series. Over de tekst die Trump inspireerde, schrijft hij dit: ‘De slogan ‘Winter is coming’ heeft een cultstatus gekregen, niet omdat hij grappig is of romantisch, maar omdat hierin al onze bange voorgevoelens besloten liggen over de ontwikkeling van een wereld die ons steeds chaotischer en angstwekkender voorkomt.’ Angst In zijn eerdere boek De geopolitiek van emoties zag Moïsi angst als de belangrijkste emotie in het Westen. In dit boek neemt hij die angst weer als uitgangspunt. Die angst komt voort uit de verdwenen dominantie van het Westen, de geweldsgolf in het Midden-Oosten, een revisionistisch…

The world according to Xi – Kerry Brown
Azië , Politiek / november 15, 2018

Hij is uitgeroepen tot de machtigste man ter wereld, maar toch blijft Xi Jinping een beetje een schimmig figuur. Is hij een uitwisselbaar personage, die binnen een paar jaar wordt vervangen door een andere partijveteraan met donker pak en zwartgelakt haar? Of is hij de echte opvolger van Mao Zedong, met een eigen persoonlijkheidscultus? In dit dunne boekje beschrijft sinoloog Kerry Brown het wereldbeeld van Xi. Dit is geen echte biografie, het persoonlijke verleden van Xi is maar een van de ingrediënten waaruit dat wereldbeeld is gevormd. In dit boek, eigenlijk een essay, gaat het niet om de man van vlees en bloed, maar om de politicus, de partijfunctionaris, de leider en ideoloog. Discipline In dat wereldbeeld van Xi zijn twee factoren het belangrijkst. Dat zijn de partij en het land. De Chinese communistische partij is het enige vehikel met politieke macht, dat wil zeggen macht over alle domeinen van het openbare leven in China. Wie politiek iets wil betekenen, moet bij de partij zijn. Xi moest tien keer het lidmaatschap aanvragen. Steeds weer komt in dit boek de centrale rol van de partij terug. Maar in zekere zin is de partij het instrument, en niet het doel. Dat doel…

Angst. Trump in het Witte Huis- Bob Woodward
VS / september 18, 2018

De Amerikaanse veteraan-journalist Bob Woodward geeft in zijn nieuwe boek Fear een ongekend gedetailleerde beschrijving van het chaotische Witte Huis van Donald Trump. We volgen Trump tot in de slaapkamer. Verontrustend, maar ook heerlijk materiaal voor de politieke junkies.

Amerikanen lopen niet – Arjen van Veelen
VS / augustus 21, 2018

Toen ik een aantal jaren geleden in de Verenigde Staten was, was ik van plan ergens heen te lopen. Volgens mijn inschatting kon mijn doel niet heel ver zijn. Maar toen ik een half uur had gelopen langs een redelijk drukke weg, vielen twee dingen op. Mijn beoogde doelwit kwam, af te meten aan de huisnummers, niet echt dichterbij. En ik kwam geen enkele andere voetganger tegen. Update: Amerikanen lopen niet van Arjen van Veelen is genomineerd Brusseprijs voor het beste journalistieke boek van 2018 Zoals bekend lopen Amerikanen niet. Ze doen alles met de auto. Hun steden zijn niet op voetgangers ingericht, alles is ver uit elkaar. Lopen is voor losers, die geen auto kunnen betalen of – in mijn geval – voor vreemdelingen uit Europa. Automobilisme Het fenomeen dat Amerikanen voor de kleinste afstand de auto nemen, is een van de clichés die Europeanen en zeker Nederlanders opvallen. Maar voor Arjen van Veelen is deze observatie bijzonder genoeg om het tot titel van zijn boek over Amerika te brengen. En het automobilisme is niet het enige (linkse) cliché dat in het boek van Van Veelen wordt bevestigd, benadrukt en herbevestigd. Voor ik het boek las, had ik vast…

Het is klasse, suffie, niet identiteit – Ewald Engelen
Politiek / juli 26, 2018

Identiteitspolitiek is tegenwoordig bijna een scheldwoord. Wie aan identiteitspolitiek doet, heeft alleen oog voor de eigen groep en niet voor het algemeen belang. Identiteitspolitiek maakt onterecht onderscheid tussen die groep en anderen, benadrukt onbelangrijke zaken en vergeet essentiële kwesties, zo luidt de aanklacht.  Ewald Engelen verwoordt deze beschuldiging met grote felheid. De politieke strijd moet gaan over sociaal-economische kwesties en veel minder over sociaal-culturele kwesties. Maar is die scheiding tussen cultuur en economie wel vol te houden? Rompertjes Toen de Britse schrijfster Afua Hirsch in De Zwijger haar boek over ras, identiteit en afkomst in Groot-Brittannië presenteerde, kwam er een vraag uit het publiek. Leidt de nadruk op identiteitskwesties als kleur niet af van de klassenstrijd? De kern van haar antwoord was dat klasse ook een identiteit is. Er is niet zomaar een keuzemogelijkheid tussen klassenpolitiek en identiteitspolitiek. Ik denk niet dat Ewald Engelen die observatie deelt. Engelen heeft in de hier gebundelde columns en essays in De Groene Amsterdammer uitgehaald naar identiteitspolitiek. Die leidt volgens hem tot onzalige aandacht voor immateriële kwesties rond migratie, multiculturalisme, integratie, hoofddoekjes en ‘genderneutrale rompertjes’. Deze kwesties leiden de aandacht af van sociaal-economische onderwerpen als de ongelijkheid, de arbeidsinkomenquote en de toenemende macht van…

Why liberalism failed – Patrick Deneen
Politiek / juli 8, 2018

Liberalisme is misschien het meest succesvolle politieke idee van de afgelopen eeuwen. Het beloofde vrijheid voor allen en dat is een aanstekelijke boodschap gebleken. Daarom is het merkwaardig te lezen dat liberalisme heeft gefaald. Patrick Deneen heeft dan ook een paradox nodig om dit te verklaren: het liberalisme faalt juist door zijn overweldigende succes. Het brengt zelf de beloofde vrijheid om zeep. Deneen, hoogleraar politieke theorie aan de katholieke Notre Dame University, vat liberalisme breed op. Het liberalisme neemt twee belangrijke stellingen in, schrijft hij. Ten eerste ziet het mensen als individuen, die los staan van groep, tijd en plaats en ten tweede gaat het uit van een scheiding tussen mens en natuur. Mensen kunnen individuele keuzes maken en worden niet bepaald door een bepaalde ‘natuur’ of aard. Om met Ed Nijpels te spreken: lekker jezelf kunnen zijn. Het tweede uitgangspunt is dat de mens heerst over de omgeving door middel van wetenschap en techniek, zoals Francis Bacon al had uitgelegd in de 17e eeuw. De mogelijkheden van de mens worden niet begrensd door tijd, plaats, traditie of natuurlijke restricties. Liberalisme bevrijdt mensen van hun banden met bepaalde plaatsen, relaties, lidmaatschap en zelfs identiteit, schrijft Deneen. In het liberalisme kan je…

Zo gek is het geworden – Geert Wilders – Arthur Blok
Nederland , Politiek / juni 26, 2018

Wilders heeft gelijk. Dat is de kortst mogelijke samenvatting van het boek Zo gek is het geworden van Arthur Blok over Geert Wilders en de PVV. Wilders gaat tegen de stroom in, zet misstanden rond migratie, integratie en islamitisch extremisme op de kaart, en doet dat met een feitelijke onderbouwing, stelt Blok. Dit is een compleet, actueel en journalistiek boek over Wilders, de PVV en alle gekheid eromheen, belooft Blok. Actueel is het zeker, de laatst genoemde gebeurtenissen waren in mei 2018, terwijl het boek in juni uitkwam. Compleet is een wat lastiger criterium. Alle belangrijke gebeurtenissen staan er in, maar er mist ook wel wat. En is het journalistiek? Soms worden belangrijke journalistieke vragen niet gesteld. Bijvoorbeeld rond de vorming van het eerste kabinet-Rutte, met gedoogsteun van de PVV. Maar vooral ontbreekt een zekere journalistieke afstandelijkheid van het onderwerp, waar de auteur duidelijk door gefascineerd is.  Positief Al snel wordt duidelijk dat de auteur een positief oordeel heeft over Wilders. Hij is een ‘markant politiek figuur, een woordkunstenaar (..), een van de beste debaters van Den Haag, (…) een vriendelijke, intelligente en geestige man, die bovendien het hele reglement van de Tweede Kamer uit zijn hoofd kent.” Hij ‘profileert zich…